stereotypy
Po godzinach

Polska gościnność, niemiecki porządek – stereotypy o Polakach i Niemcach

Stereotyp to, według słownika języka polskiego to „funkcjonujący w świadomości społecznej uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości”. Często dotyczy innych osób – grup zawodowych czy narodowych. Stereotypy są krzywdzące dla osób nimi dotkniętych i powinniśmy unikać kierowania się nimi w kontaktach za granicą. Dzisiaj kilka słów o stereotypach polsko-niemieckich

Jakie są stereotypy o Polakach?

Stereotyp 1 – Polacy nie lubią obcokrajowców

Niemcy często zarzucają Polakom, że nie są otwarci na obcych. Przez wiele lat Polska była krajem raczej jednolitym narodowościowo, więc w latach 80 i początkach 90, kiedy zachodziły tu przemiany ustrojowe, rzadko można było spotkać na ulicach osoby o innym kolorze skóry lub usłyszeć język obcy. Dlatego, kiedy sytuacja geopolityczna uległa zmianie – otwarto granice, Polska wstąpiła do UE, początki bywały trudne.

Obecnie w Polsce żyje około 234 tys. cudzoziemców – przyjeżdżają tu w celach turystycznych, do pracy, na studia lub po prostu chcą zamieszkać w naszym kraju. Poza sytuacjami incydentalnymi raczej nie obserwujemy poważnych konfliktów na tle narodowym. Obcokrajowcy mogą czuć się u nas jak w domu.

Stereotyp 2 – Polacy są gościnni

W połączeniu ze stereotypem numer jeden daje dość sprzeczny obraz Polaków, prawda? Gościnna nacja, która nie lubi obcych? Słyniemy z gościnności i „powitania chlebem i solą” kojarzą się obcokrajowcom jednoznacznie z Polakami. Przyjezdni mogą liczyć na bezinteresowną pomoc we wskazaniu drogi podczas zwiedzania lub udzielenia innej niezbędnej pomocy. Podobnie jak szybkie nawiązanie znajomości z Polakami.

Stereotyp 3 – Polacy lubią wódkę

Ta opinia poparta jest twardymi danymi – Polacy plasują się wśród europejskich krajów o najwyższym spożyciu alkoholu na dorosłego mieszkańca. Jednak wcale nie jesteśmy pierwsi w tym niechlubnym zestawieniu. Wyprzedzają nas między innymi Litwini, Belgowie, Austriacy i Czesi.

Ten stereotyp może wynikać także z tego, że Polska swego czasu słynęła z produkcji wódek, które eksportowano na cały świat, jako trunki wysokiego gatunku. Nie da się także ukryć, że Polacy mają „mocne głowy”. Istnieje nawet powiedzenie, którego autorstwo przypisano Napoleonowi – „Pijany jak Polak” oznacza, że ktoś po spożyciu dużej ilości alkoholu wciąż zachowuje sprawność intelektualną i fizyczną.

Stereotyp 4 – Polacy kradną

To jedna z najbardziej krzywdzących opinii, jakie pokutują wśród Niemców o Polakach. Na pewno wszyscy słyszeliśmy powiedzenie „Jedź do Polski na wakacje, twój samochód już tam jest” czy oglądaliśmy kontrowersyjną reklamę sieci sklepów Mediamarkt, która przedstawiła Polaków jako… złodziei spodni. Chociaż kradzieże w wykonaniu Polaków (jak i każdej innej nacji) faktycznie się zdarzają, zwłaszcza w przygranicznych landach, to przenoszenie negatywnych przykładów na całą narodowość jest dla nas bardzo krzywdzące. Na szczęście z biegiem czasu stereotyp ten powoli odchodzić w niepamięć, a zastępują go znacznie lepsze opinie – np. Polaka-fachowca.

Stereotyp 5 – Polacy nie znają języków

Wciąż zdarza się usłyszeć od naszych zachodnich sąsiadów, że nam „każdy język obcy”. Zarówno statystyki, jak i codzienność wskazują, że jest zupełnie inaczej. Stereotyp ten pochodzi z czasów, gdy w szkołach ani miejscach pracy nie kładziono nacisku na naukę języków, ewentualnie poza rosyjskim. W ostatnich 20 latach w Polsce pojawiło się ponad 25 tys. zagranicznych inwestorów, którzy zatrudnili razem 1,5 mln osób i zainwestowali ponad 150 mld euro. Również wiele polskich spółek otwiera się na rynki zagraniczne i odnosi na nich sukcesy. Rynek pracy wymaga od nas nauki języka i angielski jest oczywistym przedmiotem szkolnym od najmłodszych lat.

Stereotyp stereotypem – co na ten temat mówią liczby? Prawie połowa (49,6 proc.) Polaków deklaruje znajomość choćby jednego języka obcego na poziomie co najmniej podstawowym. Wśród nich 23 proc. osób zna jeden lub więcej języków obcych na poziomie dobrym lub biegłym, a 19 proc. deklaruje znajomość tylko jednego języka na poziomie podstawowym. Chyba nie jest z nami tak źle, prawda? 😊

Stereotyp 6 – Polacy są chaotyczni

Cóż, jesteśmy znani z naszej ułańskiej fantazji 😊. W porównaniu z niemieckim zamiłowaniem do porządku, faktycznie możemy wydawać się mniej zorganizowani niż sąsiedzi zza Odry. Jednak w dużej mierze są to pozory. Polacy lubią i potrafią być spontaniczni i improwizować, co również w sytuacjach zawodowych bywa pomocne, kiedy okoliczności zmieniają się bardzo szybko. Jednak potrafimy być także bardzo dobrze zorganizowani, działać w zespole i być niezwykle skuteczni. Kwestią jest tylko odpowiednia motywacja, sposób zarządzania i konkretna sytuacja.

 

Jakie są stereotypy o Niemcach?

Stereotyp 1 – Niemcy są zdyscyplinowani

„Ordung muss sein” to powiedzenie, które znane jest nawet osobom, które nie posługują się językiem niemieckim. Uporządkowanie i dyscyplina naszych zachodnich sąsiadów urosły już niemal do miana legendy.

Ta opinia wynika w dużej mierze z rozwiniętego przemysłu i eksportu, szczególnie w dziedzinie motoryzacyjnej. Jeśli połączymy potęgę gospodarczą z potrzebą przestrzegania prawa obywateli, mamy popularny wizerunek Niemiec, nie tylko w Polsce, ale i na świecie.

Stereotyp 2 – Niemcy są nudni

Czy Niemcy naprawdę są nudziarzami? Przekonanie o tym wielu osób wynika z poprzedniego punktu. Ale czy na pewno? Nasi sąsiedzi z pewnością potrafią skupić się na pracy i grubą linią oddzielają życie uporządkowane, zawodowe, od rodzinnego i towarzyskiego. Chyba nikt, kto odwiedził Oktoberfest lub w weekendowy wieczór udał się na tętniące życiem ulice niemieckich, miast nie zgadza się z pokutującym stereotypem Niemca, który nie umie się bawić.

Stereotyp 3 – Niemcy nie okazują uczuć

To przekonanie wynika w dużej mierze z dwóch poprzednich stereotypów. Zdyscyplinowanie raczej wyklucza emocjonalność, zwłaszcza okazywaną publicznie. Jednak przebywając w Niemczech warto porównać mieszkańców do Polaków – czy aż tak bardzo różnimy się pod tym względem? Również nie słyniemy za granicą z wylewności, więc pod tym względem zdecydowanie możemy podać sobie ręce. Niemcy chętniej okazują uczucia w zaciszu domowym, zawierają przyjaźnie i związki.

Stereotyp 4 – Niemcy jedzą głównie wurst i piją piwo

Wurst, czyli kiełbasa, oraz słynne piwo to niemiecki „towar eksportowy”. Pojawia się dość często jako symbol tego kraju, zaraz obok tradycyjnego stroju bawarskiego z szelkami. Trudno zaprzeczyć – niemiecka kuchnia nie jest zbyt dietetyczna i wiele osób po emigracji ma początkowo problemy z odnalezieniem potraw dla siebie. Jednak zawiera ona znacznie więcej pozycji, niż kiełbasa i piwo. Podobnie jak polska kuchnia to nie tylko schabowy i wódka. 😊Jej odkrywanie sprawi przyjemność wszystkim smakoszom!

Stereotyp 5 – Wszyscy Niemcy są bogaci

Przekonanie Polaków o bogactwie Niemców ma swoje korzenie głęboko w historii naszych dwóch narodów. Jeszcze na początku lat 90, kiedy w Polsce zaczęły się przemiany ustrojowe, Niemcy były dla nas Eldorado, synonimem dobrobytu. Ale czy naprawdę to kraj mlekiem i miodem płynący? Według danych statystycznych od Bloomberg Surveys, wskaźnik ubóstwa w Niemczech na rok 2016 wynosi 6,6, co plasuje je na 41 miejscu w rankingu globalnym (dla porównania, na samym dole zestawienia plasuje się Tajlandia z najniższym wskaźnikiem ubóstwa – 1,2, co czyni ją krajem o najniższym odsetku ubogich obywateli). Polska znajduje się na miejscu 28 ze wskaźnikiem 5,7.

Stereotyp 6 – Niemcy są skąpi

Z całą pewnością nie można określić Niemców mianem rozrzutnych. Skrupulatnie planują wydatki, szukają okazji i porównują ceny z różnych miejsc. Racjonalne zarządzanie domowymi finansami trudno nazwać skąpstwem – to raczej zaleta niż wada. Można też posunąć się do stwierdzenia, że ta cecha nas łączy. Polacy również są łowcami zakupowych okazji i lubią oszczędzać.

Stereotyp 7 – Niemki nie są zbyt urodziwe

Podobno o gustach się nie dyskutuje. A jednak – popularny wciąż jest wizerunek „brzydkiej Niemki”. A jednak, wiele kobiet słynących na całym świecie ze swojej urody pochodzi z Niemiec. Poza najsłynniejszą chyba Heidi Klum wymienić można między innymi Sarah Brandner (modelka), Julię Stegner (modelka) Tamarę Sedmak (prezenterka telewizyjna, aktorka) i wiele innych.

 

Czy warto wierzyć w stereotypy?

Odpowiedź na to pytanie jest jedna – nie warto! Bądźmy otwarci na innych ludzi i nowe kultury. Zasłanianie się tarczą stereotypów i uprzedzeń nie pomoże w odnalezieniu się w nowej pracy, uczelni czy wśród nowych znajomych. Nie warto też oceniać pojedynczych osób przez pryzmat całej grupy – czy to paczki znajomych, rodziny czy całego narodu. Stereotypy często tkwią głęboko w naszej świadomości, dlatego warto je dostrzec i eliminować, jeszcze zanim udamy się za granicę.